gió mây
Định nghĩa
- Danh từ (cổ, văn chương):
- Cảnh đẹp tự nhiên, thường gắn với thiên nhiên hùng vĩ: "gió mây" chỉ sự kết hợp của gió và mây, tượng trưng cho vẻ đẹp thanh cao, thoáng đãng của trời đất.
- Dịp may, cơ hội tốt đẹp: "gió mây" còn được dùng với nghĩa ẩn dụ, chỉ một thời cơ thuận lợi, một vận may hiếm có (tương tự nghĩa từ điển đã nêu: belle occasion; heureuse fortune).
Ví dụ sử dụng
Nghĩa cảnh đẹp tự nhiên:
- Lên núi cao, ngắm gió mây thật thư thái. (Lên núi cao, chiêm ngưỡng cảnh gió và mây khiến tâm hồn nhẹ nhàng.)
- Bức tranh sơn thủy hữu tình, gió mây hòa quyện. (Bức tranh vẽ núi non cảnh đẹp, có gió và mây quyện vào nhau.)
Nghĩa cơ hội tốt đẹp:
- Gặp được người ấy, chàng trai cho đó là gió mây của đời mình. (Gặp được người ấy, chàng trai coi đó là cơ hội tốt đẹp nhất cuộc đời.)
- Đời người khó gặp gió mây, hãy nắm bắt khi nó đến. (Cuộc đời con người khó có dịp may hiếm hoi, hãy tận dụng khi nó xuất hiện.)
Các cách sử dụng nâng cao
"gió mây tương ngộ": cuộc gặp gỡ tình cờ nhưng đầy ý nghĩa, thường dùng trong văn chương cổ.
- Gió mây tương ngộ, hai người trở thành tri kỷ. (Cuộc gặp gỡ tình cờ đầy duyên phận, hai người thành bạn thân.)
"gió mây tan hợp": sự thay đổi, biến hóa của thời cuộc, như gió và mây lúc tan lúc hợp.
- Đời người như gió mây tan hợp, chẳng có gì là bền vững. (Cuộc đời giống như gió mây khi tụ khi tan, không có gì mãi mãi.)
Biến thể và từ gần giống
Mây gió (danh từ, văn chương): cùng nghĩa với "gió mây", nhưng thường dùng để chỉ sự lãng mạn, phong tình hơn.
- Chuyện mây gió thoảng qua như giấc mộng. (Chuyện tình cảm nhẹ nhàng, chóng tàn.)
Gió mưa (danh từ): chỉ khó khăn, gian khổ trong cuộc sống — trái nghĩa với "gió mây" (chỉ điều tốt đẹp).
- Trải qua bao gió mưa, họ mới có ngày hôm nay. (Trải qua nhiều khó khăn, họ mới đạt được thành quả.)
Từ đồng nghĩa
- Cơ hội: dịp may, thời cơ thuận lợi.
- Phong cảnh: cảnh đẹp tự nhiên (dùng cho nghĩa thứ nhất).
- Vận may: điều tốt lành đến bất ngờ (dùng cho nghĩa thứ hai).
Thành ngữ liên quan
- Gió mây hội ngộ: cuộc gặp gỡ định mệnh, có duyên phận.
- Hai người xa lạ bỗng thành bạn thân, thật là gió mây hội ngộ. (Hai người không quen biết bỗng gặp nhau và kết thân, đúng là duyên phận.)